محمد عارف اسپناقچى پاشازاده

247

انقلاب الاسلام بين الخواص و العوام ( فارسي )

نهم ديوان شد . چون محمد پاشاى توقيعى ناخوش بود ، زينل پاشا به ديوان رفت و بعد از مشاوره و مذاكره قرار دادند كه خسرو پاشاى امير الامراى قرامان و علىبيگ شاهسوار اوغلى با لشكر و ساز و سلب خودشان را به دياربكر برسانند و حكم مؤكّد نوشته شد . وقايع ماه ذىالقعدة الحرام سنهء 923 روز يكشنبه غرّه ديوان شد . در حكمدارى ولايات ، تبدّلات اجرا گرديد و احكام لازمه نوشته و فرستاده شد . از روز دوشنبه دوم تا دهم وقوعاتى كه قابل ثبت باشد ، به ظهور نرسيد . روز سه‌شنبه دهم ديوان شد . چاپارى كه عريضه از على بيگ شاهسوار اوغلى آورده بود ، مطالعه گرديد . از مضمونش مفهوم شد كه اردبيل اوغلى اختيار سكوت و سكونت نموده ، عزم و قدرت حركت جنگ ندارد . از روز چهارشنبه يازدهم تا بيست و دوم حضرت خداوندگار ، محض رفع غم و تنزّه هر روز به عزم شكار سوار مىشدند . روز يكشنبه بيست و دوم چاپار آمد . از حضرت وليعهد عريضه‌اى آورد و از مطالعهء آن مفهوم گرديد كه مجارستان نقض عهد كرده ، چاپولجى به بلاد حدوديه فرستاده و با امراى حدود جنگيده‌اند و اوكسوز حاجى مصطفى حاكم ازورنيك در اين جنگ شهيد شده است . بنابراين ، حكومت ازورنيك به محمود ميخال اوغلى حاكم چرمن مرحمت گرديد . از روز دوشنبه بيست و سوم تا روز بيست و نهم قابل ثبت وقوعاتى ظاهر نگشت . روز يكشنبه ، بيست و نهم چاوش مخصوص به هيقل‌زاده فرستاده شد و حكم همايونى به حضرت وليعهد ارسال داشتند كه لله خودشان سنان بيگ را به اسلامبول فرستاده ، مأمور به اقامت فرمايند . وقايع ماه ذى الحجة الحرام سنهء 923 روز دوشنبه غرّه تعطيل ، روز سه‌شنبه دوم ديوان شد . لباس زمستانى ديوانيان مرحمت گرديد . حضرات اظهار تشكر نموده ، دست بوسيدند . روز چهارشنبه سوم تعطيل گرديد . روز پنج‌شنبه چهارم حكم همايونى به محمد پاشاى توقيعى فرستاده شد كه سيورساتى كه سابقا از براى لشكر در ولايت قرامان جمع كرده بود ، به زودى حمل و نقل به اردوى همايونى نمايند و ديگر در آنجا توقف ننموده ، يكنفر از آدم‌هاى قابل خودشان را در آنجا از براى سوق سيورسات گذارده ، عودت به اردوى همايونى نمايند و در ازاى اين خدمت ، پنج هزار غروش - يعنى سه هزار و يك صد و پنجاه تومان - نقد و يك ثوب چاتمه انعام فرستاده شد . روز جمعه پنجم بعد از نماز ديوان شد . حكم همايون به جانبردى غزالى فرستادند كه جاى خود ، يك نفر از آدم‌هاى امين خود را نائب الحكومه معين نموده ، در عيد قربان در شام حاضر شود . روز شنبه ششم ، حكم مؤكّد به قراجه پاشا حاكم حلب كه مأمور پل سازى بر فرات بود ،